O protocolo de presenza e mensaxería extensible (XMPP, orixinalmente chamado Jabber) é un protocolo de comunicación aberto deseñado para a mensaxería instantánea (IM), a información de presenza e o mantemento da lista de contactos. Baseado en XML (Extensible Markup Language), permite o intercambio case en tempo real de datos estruturados entre dúas ou máis entidades de rede. Deseñado para ser extensible, o protocolo ofrece unha infinidade de aplicacións máis aló da mensaxería instantánea tradicional no ámbito máis amplo do middleware orientado a mensaxes, incluíndo sinalización para VoIP, vídeo, transferencia de ficheiros, xogos e outros usos.